บทสรุปผู้บริหาร
รายงานสาระสำคัญ
งานมหกรรมการแพทย์แผนไทย ปี ๒๕๕๙ เขต ๒ จังหวัดสุโขทัย

ระหว่างวันที่ ๒๔-๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙
ณ โรงแรมไพลิน จังหวัดสุโขทัย

-------------------------------------------


ความเป็นมา

กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก มอบหมายภารกิจให้กองคุ้มครองภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและพื้นบ้านไทย ในฐานะผู้รับผิดชอบหลักในการประสาน และดำเนินการจัดงานมหกรรมการแพทย์แผนไทย ประจำปีงบประมาณ ๒๕๕๙ ซึ่งในปีนี้กำหนดจัดงานเป็นแต่ละเขตสุขภาพ โดยเขต ๒ ซึ่งประกอบด้วย จังหวัดอุตรดิตถ์ จังหวัดเพชรบูรณ์ จังหวัดพิษณุโลก จังหวัดตาก และจังหวัดสุโขทัย ได้ร่วมกันดำเนินการจัดงาน ซึ่งมีจังหวัดสุโขทัยเป็นเจ้าภาพและดำเนินการเสร็จสิ้นเรียบร้อยแล้ว ระหว่างวันที่ ๒๔-๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙ ณ โรงแรมไพลิน จังหวัดสุโขทัย ภายใต้ชื่องาน
“๕ นักรบไทย : ศาสตร์การแพทย์แผนไทย ก้าวไกลสู่อาเซียน”
สรุปสาระสำคัญจากการ จัดงานมหกรรมการแพทย์แผนไทย ปี ๒๕๕๙ เขต ๒ จังหวัดสุโขทัย พอสังเขป ดังนี้
       ๑. นายแพทย์สุริยะ  วงศ์คงคาเทพ อธิบดีกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก   เป็นประธานในพิธีเปิด โดยมี ดร.พรรณสิริ  กุลนาถศิริ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุโขทัย เป็นผู้กล่าวต้อนรับ และนายแพทย์สมศักดิ์  นุกูลอุดมพานิชย์ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสุโขทัย กล่าวรายงานวัตถุประสงค์การจัดงาน รวมถึงผู้เข้าร่วมงานประกอบด้วยคณะผู้บริหารกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข ผู้ทรงคุณวุฒิ ภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐ และภาคเอกชน เครือข่ายบุคลากรด้านการสาธารณสุข ด้านการแพทย์แผนไทย สื่อมวลชน นักวิชาการ นักเรียน นักศึกษา พ่อค้า แม่ค้า ประชาชนผู้สนใจทั่วไป เข้าร่วมกิจกรรม จำนวนประมาณ ๑,๔๔๙ คน
       ๒. สาระสำคัญจากการจัดงาน ประกอบด้วยกิจกรรมการจัดนิทรรศการการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้าน และการแพทย์ทางเลือก จากเครือข่าย เขต ๒ ทั้ง ๕ จังหวัด การให้บริการด้วยการตรวจวินิจฉัยโรคด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย การแพทย์ทางเลือก การรักษาด้วยการนวดไทย การนวดจับเส้นด้วยหมอพื้นบ้าน สมุนไพรดูแลข้อเข่า การกัวซาขูดพิษ การนวดกดจุดหยุด ละ เลิกบุหรี่ การอบสมุนไพร ประคบสมุนไพร การสาธิตการรักษาด้วยภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย การเสวนาทางวิชาการ การคัดเลือกหมอไทยดีเด่น หมอพื้นบ้านดีเด่น จากเครือข่ายเขตสุขภาพ การประกวดม๊อกเทลสมุนไพร การสาธิตอาหารว่างเพื่อสุขภาพ รวมถึงการจำหน่ายสินค้า OTOP ผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ รวมทั้งสิ้น ๑๖ บูธ
           ๒.๑ จุดเด่นของการจัดงานมหกรรมการแพทย์แผนไทย ปี ๒๕๕๙ เขต ๒ จังหวัดสุโขทัยเป็นการบูรณาการจัดงานกับภาคีเครือข่ายของจังหวัด
ร่วมจัดงานนอกเหนือจากฝ่ายสาธารณสุขเพียงอย่างเดียว อาทิ องค์การบริหารส่วนจังหวัด ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์บริษัทยาตราเจริญสุขยาไทยและหน่วยงานภาคเอกชน
โดยเฉพาะอย่างยิ่งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดให้ความสำคัญและสนใจสอดคล้องตามนโยบายท่านอธิบดีกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
 

          ๒.๒ การจัดนิทรรศการเครือข่ายเขตสุขภาพร่วมจัดนิทรรศการจำนวน ๕ จังหวัด ร่วมกันจัดบริการตรวจรักษาด้วยแพทย์แผนไทย นำเสนอสมุนไพรเด่น อาหารเป็นยาตำรับยาแผนไทย ตำราการแพทย์แผนไทย องค์ความรู้และภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยการแพทย์พื้นบ้าน จำนวน ๖๗ เรื่อง จำแนกเป็น ๖ ประเภท ได้แก่
                    ๑) หมอพื้นบ้าน/ปราชญ์/ผู้รู้ จำนวน ๖ ราย โดยเป็นหมอยาสมุนไพร หมอนวด จับเส้น เป็นต้น
                    ๒) ภูมิปัญญาฯ/องค์ความรู้ จำนวน ๑๘ เรื่อง เช่น ตำรายาพิเศษจากเมืองพิษณุโลก
                    (ของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาปวเรศวชิยาลงกรณ์)
                    น้ำมันกระเบา ลูกประคบเย็น (ขิงแก่สด) ยาดองมะกรูด ยาพอกเข่า ลูกประคบสมุนไพรยาดมสมุนไพร ชาชงสมุนไพร น้ำมันว่าน คัมภีร์ใบลาน                     ตำรายาแผนไทยโบราณ เป็นต้น
                    ๓) ผักพื้นบ้าน/อาหารพื้นเมือง จำนวน ๑๒ รายการ เช่น ต๊าแหย๊ะเหม่ หรือข้าวคลุกกระเหรี่ยง คอนอทีตะกุยโป๊ะ
                    หรือขนมจีนน้ำหยวกแกงเลียงสมุนไพร เมี่ยงคำสมุนไพร น้ำสมุนไพร สมุนไพรประจำธาตุอาหารประจำธาตุ น้ำตรีผลา เป็นต้น
                    ๔) นวัตกรรม จำนวน ๔ รายการ เช่น นวัตกรรมกำมือคลายปวดเมื่อย สมุนไพรล้างพิษ เก้าอี้ผ่อนคลายปวดเมื่อย 
                    ๕) สมุนไพรทั้งสดและแห้ง จำนวน ๒๖ ชนิด เช่น ดอกจันทน์ กระวาน ช้าพลู ฝาง ไพล ว่านชักมดลูก ขมิ้นชัน เป็นต้น
                    ๖) พิธีกรรม จำนวน ๑ รายการ เช่น พิธีไหว้ครูแพทย์แผนไทย
          ๒.๓ เวทีสัมมนาวิชาการ/นำเสนอผลงานวิจัย/กิจกรรมอบรม, สาธิต
                    ๑) การอภิปราย เรื่อง การดูแลผู้ป่วยติดเตียงเชื่อมโยง ระบบ DHS
                    ๒) การอภิปราย เรื่อง แพทย์แผนไทย ในกระแส AEC
                    ๓) การอภิปราย เรื่อง สิ่งดี๊ดี ภูมิปัญญาไทย ๕ ลุ่มน้ำ : ปิง วัง ยม น่าน ป่าสัก
                    ๔) การบรรยายธรรม เรื่อง การดูแลสุขภาพวิถีพุทธ โดย พระครูพิศาลศิริวัฒน์
                    (หลวงน้าเสน่ห์  สิริวัฑมโน) วัดสวรรคาราม อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย
                    ๕) การประกวดผลงานทางวิชาการ
                              (๕.๑) ผลการประกวดวิชาการ ประเภท งานวิจัยหรือ งานประจำสู่งานวิจัย  Routine to Research  R2R จำนวน ๓ รางวัล
                              - รางวัลชนะเลิศ อันดับ ๑ ได้แก่ ประสิทธิภาพของการใช้ครีมขมิ้นชันลดการติดเชื้อในแผลเรื้อรังของผู้ป่วย โรงพยาบาลแม่ระมาด
                               จังหวัดตาก ผู้นำเสนอ นางวริศรา สืบวงษ์ดิษฐ์ โรงพยาบาลแม่ระมาด
                              - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๑ ได้แก่ การฟื้นฟูสมรรถภาพผู้พิการ และผู้ป่วยเรื้อรังด้วยภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
                               รพ.สต.ท่าไม้แดงอำเภอเมืองเมือง จังหวัดตาก ผู้นำเสนอคุณภารดี ดาราน้อย
                              - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๒ ได้แก่ การติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาแผนไทยของโรงพยาบาลพิชัย โรงพยาบาลพิชัย
                               จังหวัดอุตรดิตถ์ ผู้นำเสนอ นายณัฐวุฒิ แก้วพร
                              (๕.๒) ผลการประกวดวิชาการ ประเภท นวัตกรรม จำนวน ๓ รางวัล
                              - รางวัลชนะเลิศ อันดับ ๑ ได้แก่ ลสิกาอาทร โรงพยาบาลบ้านด่าน ลานหอย จังหวัดสุโขทัย ผู้นำเสนอ นายปิยทัศน์  ใจเย็น
                              - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๑ ได้แก่ หมอนวดพื้นบ้านเพื่อการดูแลผู้สูงอายุ และคนพิการในชุมชน รพ.สต.สระโคล่
                               ผู้นำเสนอนางสาวปัทมา รนที
                              - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๒ ได้แก่ การพัฒนาเวชระเบียนในคลินิกการแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลอุตรดิตถ์
                               ผู้นำเสนอ นางพิชามญชุ์ เชาวนปรีชา
                              (๕.๓) ผลการประกวดวิชาการ ประเภท ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ จำนวน ๓ รางวัล
                              - รางวัลชนะเลิศ อันดับ ๑ ได้แก่ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมผู้ป่วยปวดกล้ามเนื้อด้วยแผ่น Hot for Health                               โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลย่านยาว จังหวัดสุโขทัย ผู้นำเสนอ นางสุตา ถือมั่น
                              - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๑ ได้แก่ เครือข่ายพลังใจ ลด ละ เลิกบุหรี่   ด้วยสมุนไพร การแพทย์แผนไทย และภูมิปัญญาท้องถิ่น                               โรงพยาบาลวังเจ้า จังหวัดตาก ผู้นำเสนอ นายวัชรวุฒิ  ทองมา
                              - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๒ ได้แก่ การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ ด้วยการแพทย์แผนไทย รพ.สต.ซอโอ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก                               ผู้นำเสนอ นางสาวพิมพ์ใจ  มโนทิพย์เจริญ 
                              ๖) การประกวดม๊อกเทลสมุนไพร โดยมีผลการประกวด ดังนี้
                              - รางวัลชนะเลิศ อันดับ ๑ ได้แก่ อำเภอสวรรคโลก
                              - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๑ ได้แก่ อำเภอศรีนคร
                              - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๒ ได้แก่ อำเภอบ้านด่านลานหอย
          ๒.๓ การจัดนิทรรศการจำหน่ายสินค้า (OTOP) มีเครือข่ายเข้าร่วมจัดแสดงและจำหน่ายสินค้า ผลิตภัณฑ์สุขภาพ เวชสำอาง และยาสมุนไพร
          จำนวน ๔ บูธ ประกอบด้วย
                    ๑) ร้านสมุนไพรเพื่อชีวิต จากสุโขทัยต้นน้ำการแพทย์แผนไทยสมุนไพรของชาติไทย
                    ๒) ร้านผลิตภัณฑ์สมุนไพร
                    ๓) ร้านจำหน่ายอุปกรณ์เพื่อการดูแลสุขภาพ
                    ๔) ร้านผ้าไทย จำหน่ายเสื้อผ้าสำเร็จรูป
                    โดยมีรายได้จากการซื้อขายรวมตลอดงาน ๒ วัน เฉลี่ยประมาณวันละ ๒,๐๐๐ บาท
          ๒.๔ เครือข่ายเขต ๒ ได้ร่วมกันจัดคลินิกแพทย์แผนไทย ให้บริการตรวจวินิจฉัย ให้คำปรึกษา และนวดเพื่อการรักษา โดยตลอดงาน 2 วัน มีผู้เข้ารับบริการจำนวนไม่น้อยกว่าวันละ ๕๐ คน
          ๒.๕ การคัดเลือกและเชิดชูเกียรติหมอพื้นบ้าน และผู้ทรงภูมิความรู้ด้านการแพทย์แผนไทย โดยทั้งสองกลุ่มเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนให้การแพทย์แผนไทยมีคุณภาพ มาตรฐาน ได้รับการยอมรับจากสังคม มีผลการคัดเลือก ดังนี้
                    ๑) ผู้ได้รับการคัดเลือกเป็นหมอไทยดีเด่นระดับเขต ๒ เป็นตัวแทนจาก จังหวัดสุโขทัย ได้แก่ นายประสิทธิ์  วุ่นฟัก และหมอไทยดีเด่น ระดับจังหวัด
                    (๑) อุตรดิตถ์       คือ      นายองอาจ  พงษ์โนรี
                    (๒) ตาก            คือ      นายเสาวคนธ์  บุญสม
                    (๓) เพชรบูรณ์    คือ      นางทองซ่าน  เอกเอี่ยม
                    ๒) หมอพื้นบ้านดีเด่นระดับจังหวัด ของเขต ๒ เป็นตัวแทนหมอพื้นบ้านของ แต่ละจังหวัด ผ่านการคัดเลือกจากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด                     ได้แก่
                    (๑) สุโขทัย         คือ     นายสุน  เทพชัยน่าน
                    (๒) พิษณุโลก      คือ     นายออด  หาน้อย
                    (๓) ตาก             คือ     นายจอทีโพ  จรัสศรัทธากุล
                    ๓) ผู้ได้รับการคัดเลือกเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานด้านแผนไทยดีเด่น ระดับเขต ๒ เป็นตัวแทนจาก จังหวัดเพชรบูรณ์
                    ได้แก่ นางศิริรัตน์ พฤทธิ์ปัญญา และเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานด้านแผนไทยดีเด่นระดับจังหวัด ได้แก่
                    (๑) สุโขทัย        คือ      นายอัศวิน ลิ้มฤกษ์ลำรึก
                    (๒) พิษณุโลก      คือ      นายสุรศักดิ์ สิงห์ชัย
                    (๓) อุตรดิตถ์      คือ      นางธนพร สุริยะวงศ์
                    (๔) ตาก           คือ      นางฐาปนีย์  สีม่วงคำทวีสิน
          ๒.๖ ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะในการจัดงาน
          ๒.๖.๑ ปัญหา อุปสรรค
๑) ประชาชนทั่วไปเข้าร่วมงานน้อย เนื่องจากพื้นที่จัดงาน แยกห่างจากแหล่งชุมชน
๒) ภาคีเครือข่ายร่วมจัดงานนิทรรศการแสดงผลงานสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องมีจำนวนน้อย
          ๒.๖.๒ ข้อเสนอแนะ
๑) การประชาสัมพันธ์ข้อมูลการจัดงานให้มีความครอบคลุมและชัดเจน เพื่อให้ประชาชนรับทราบ และสนใจเข้าร่วมงาน โดยเฉพาะสื่อที่ประชาชนเข้าถึงได้ง่าย
๒) ให้มีภาคีเครือข่ายภาครัฐ องค์กรในพื้นที่/เขตสุขภาพ/จังหวัด ซึ่งเป็นหน่วยงานภายนอกกระทรวงสาธารณสุขร่วมจัดงานนิทรรศการแสดงผลงานสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องมากขึ้น
๓) เปิดโอกาสให้ภาคเอกชนหรือผู้ประกอบการร่วมออกบูธแสดงและจำหน่ายสินค้า บริการ ผลิตภัณฑ์สุขภาพ สมุนไพร โดยให้เขตสุขภาพ/จังหวัดบริหารจัดการให้มีรายได้สนับสนุนการร่วมงานเพิ่มเติมมากขึ้น
๔) ควรกำหนดและวางแผนการดำเนินงานไว้หลายรูปแบบเพื่อปรับเปลี่ยน ให้มีความสอดคล้องตามสถานการณ์