บทสรุปผู้บริหาร
รายงานสาระสำคัญ
งานมหกรรมการแพทย์แผนไทย ปี ๒๕๕๙ เขต ๖ จังหวัดชลบุรี

ระหว่างวันที่ ๒๖ – ๒๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙
ณ ห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัลพลาซ่า ชลบุรี อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี


-------------------------------------------


ความเป็นมา

กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก มอบหมายภารกิจให้กองคุ้มครองภูมิปัญญา
การแพทย์แผนไทยและพื้นบ้านไทย เป็นผู้รับผิดชอบหลักในการประสานและดำเนินการจัดงาน
มหกรรมการแพทย์แผนไทย ประจำปีงบประมาณ ๒๕๕๙ ซึ่งในปีนี้กำหนดจัดงานเป็นระดับเขตสุขภาพ โดย เขต ๖ ประกอบด้วย จังหวัดสระแก้ว จังหวัดระยอง จังหวัดจันทบุรี จังหวัดตราด จังหวัดสมุทรปราการ จังหวัดฉะเชิงเทรา จังหวัดปราจีนบุรี และจังหวัดชลบุรี ได้ร่วมกันดำเนินการจัดงาน ซึ่งมีจังหวัดชลบุรีเป็นเจ้าภาพและดำเนินการเสร็จสิ้นเรียบร้อยแล้ว ระหว่างวันที่ ๒๖ – ๒๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙ ณ ห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัลพลาซ่า ชลบุรี อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี ภายใต้ชื่องาน
“สมุนไพร ภูมิปัญญาไทย ก้าวไกลสู่สากล” 
สรุปสาระสำคัญจากการจัดงานมหกรรมการแพทย์แผนไทย ปี ๒๕๕๙ เขต ๖ จังหวัดชลบุรี พอสังเขป ดังนี้
      ๑. นายแพทย์สุริยะ  วงศ์คงคาเทพ อธิบดีกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เป็นประธานในพิธีเปิด มีนโยบายในการอนุรักษ์ และส่งเสริมภูมิปัญญาไทย โดยการดำเนินงานภายใต้
กลไกความร่วมมือระหว่างภาคีเครือข่ายนายทะเบียนจังหวัด บุคลากรด้านการแพทย์แผนไทย ส่งเสริมการพัฒนาเครือข่ายภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้าน และการแพทย์ทางเลือก และให้มีเครือข่ายภาครัฐ องค์กรในพื้นที่ เขตสุขภาพ และจังหวัด ทั้งหน่วยงานภายในและภายนอก
กระทรวงสาธารณสุขร่วมจัดงาน โดยมี นายภวัต เลิศมุกดา รองผู้ว่าราชการจังหวัดชลบุรี เป็นผู้กล่าวต้อนรับและนายแพทย์ธเรศ กรัยนัยรวิวงค์ ผู้ตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ ๖ กล่าวรายงานวัตถุประสงค์การจัดงาน รวมถึงผู้เข้าร่วมงานประกอบด้วยคณะผู้บริหาร
กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข สาธารณสุขนิเทศ เขตสุขภาพที่ ๖ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดชลบุรี ผู้ทรงคุณวุฒิ ภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐและ
ภาคเอกชน เครือข่ายบุคลากรด้านการสาธารณสุข ด้านการแพทย์แผนไทย สื่อมวลชน นักวิชาการ นักเรียน นักศึกษา พ่อค้าแม่ค้า ประชาชนผู้สนใจทั่วไป เข้าร่วมกิจกรรม จำนวนประมาณ ๓๗,๔๕๐ คน
      ๒. สาระสำคัญจากการจัดงาน ประกอบด้วยกิจกรรมการจัดนิทรรศการการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้าน และการแพทย์ทางเลือก จากเครือข่าย เขต ๖ ทั้ง ๘ จังหวัด การให้บริการด้วยการตรวจวินิจฉัยโรคด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย การแพทย์ทางเลือก
การรักษาด้วยการนวดไทย (นวดเท้า) สมุนไพรตามธาตุ เจ้าเรือน ผลิตภัณฑ์สมุนไพรสำเร็จรูป การแข่งขันการทำน้ำพริกสมุนไพรลดพุง การแข่งขันส้มตำสมุนไพรลีลา การทำยาดมสมุนไพร การทำสมาธิบำบัด SKT ในผู้ป่วยความดันโลหิต น้ำสมุนไพรเจ็ดสี มณีเจ็ดแสง การแสดงฤๅษีดัดตน โดนัทสมุนไพร การทำธูปสมุนไพรไล่ยุง การเสวนาทางวิชาการ การคัดเลือกหมอไทยดีเด่น หมอพื้นบ้านดีเด่น จากเครือข่ายเขตสุขภาพ การสาธิตอาหารว่างเพื่อสุขภาพ รวมถึงการจำหน่ายสินค้า OTOP ผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ รวมทั้งสิ้น ๑๙ บูธ
           ๒.๑ จุดเด่นของการจัดงานมหกรรมการแพทย์แผนไทยปี ๒๕๕๙ เขต ๖ จังหวัดชลบุรี เป็นการ  บูรณาการจัดงานกับภาคีเครือข่ายของจังหวัดร่วมจัดงานนอกเหนือจากฝ่ายสาธารณสุขเพียงอย่างเดียว อาทิ องค์การเภสัชกรรม โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศรสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต ๖ จังหวัดระยอง และหน่วยงานภาคเอกชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ว่าราชการ/รองผู้ว่าราชการจังหวัดชลบุรี ให้ความสำคัญและสนใจ สอดคล้องตามนโยบายท่านอธิบดีกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
 

          ๒.๒ การจัดนิทรรศการ
เครือข่ายเขตสุขภาพร่วมจัดนิทรรศการจำนวน ๘ จังหวัด ร่วมกันจัดบริการตรวจรักษา
ด้วยแพทย์แผนไทย การจัดกิจกรรมประกวดผลงานวิชาการ นำเสนอสมุนไพรเด่น อาหารเป็นยา ตำรับยา แผนไทย ตำราการแพทย์แผนไทย องค์ความรู้และภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้าน จำนวน ๗๓ เรื่อง จำแนกเป็น ๖ ประเภท ได้แก่
         ๑) หมอพื้นบ้าน/ปราชญ์/ผู้รู้ จำนวน ๘ ราย โดยเป็นหมอยาสมุนไพร หมอนวดจับเส้น หมอธรรม (ไสยศาสตร์) เป็นต้น
          ๒) ภูมิปัญญาฯ/องค์ความรู้ จำนวน ๑๘ เรื่อง เช่น น้ำมันไพล สเปรย์ตะไคร้หอมไล่ยุง ชาพญานอนหลับ ยาดมสมุนไพร ธูปสมุนไพรไล่ยุง  ลูกประคบสมุนไพร ชาชงสมุนไพร น้ำมันว่าน คัมภีร์ใบลาน ตำรายาแผนไทยโบราณ เป็นต้น
           ๓) ผักพื้นบ้าน/อาหารพื้นเมือง จำนวน ๙ รายการ เช่น น้ำสลัดน้ำผึ้งมะนาวงา เมี่ยงคำสมุนไพร สลัดผัดตามธาตุเจ้าเรือน น้ำฟัก เป็นต้น
           ๔) นวัตกรรม จำนวน ๒ รายการ เช่น ลูกแก้วคลายปวดกล้ามเนื้อฝ่าเท้า ลูกประคบข้าวสาร 
           ๕) สมุนไพรทั้งสดและแห้ง จำนวน ๓๗ ชนิด เช่น ว่านชักมดลูก ไพล พริก ตะไคร้ ว่านกาบหอย ขมิ้น ผงบง ขอนดอก ดอกพิกุล ชะลูด เปราะหอม ลูกจันทน์ ดอกบุนนาค เป็นต้น
            ๒.๒ เวทีสัมมนาวิชาการ/นำเสนอผลงานวิจัย/กิจกรรมอบรม, สาธิต
                 ๑) การอบรมสร้างอาชีพ สาธิต เรื่อง น้ำปั่นและยำสมุนไพรเพื่อสุขภาพ            จากโรงพยาบาลวัดญาณสังวราราม, เรื่อง การทำลูกประคบใบหน้า โดย โรงพยาบาลบางละมุง จังหวัดชลบุรี,  เรื่อง การทำผงฟู่แช่เท้า โดย โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโป่ง อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี, เรื่อง การทำสบู่สมุนไพร โดย โรงพยาบาลเกาะสีชัง อำเภอเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี
                 ๒) การเสวนาวิชาการ เรื่อง สมุนไพรไทย ก้าวไกลสู่สากล
                 ๓) การเสวนาวิชาการ เรื่อง การสืบทอด และฟื้นฟูภูมิปัญญาไทย
                 ๔) การสาธิตการฟื้นฟูสุขภาพมารดาหลังคลอด โดย นางจรินทร์  แพสุพัฒน์      แพทย์แผนไทยชำนาญการ โรงพยาบาลชลบุรี
                 ๕) การสาธิตการออกกำลังกายฤๅษีดัดตนประยุกต์ โดย โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองยาง  อำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี  
                 ๖) การประกวดการนำเสนอผลงานวิชาการ โดยมีผลการประกวด ดังนี้
                     - รางวัลชนะเลิศ ได้แก่ ยามธุระเหมะรักษา ผู้ป่วยเบาหวาน โดยสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสระแก้ว
                     - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๑ ได้แก่ นวดกดจุดสะท้อนเท้า เลิกบุหรี่  โดยสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระยอง
                      - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๒ ได้แก่ สมาธิบำบัด SKT ในผู้ป่วยความดันโลหิตสูง โดยสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชลบุรี
                 ๗) การประกวดร้องเพลง “ยาขอหมอวาน” โดยมีผลการประกวด ดังนี้
                     - รางวัลชนะเลิศ อันดับ ๑ ได้แก่ ทีมเสียงทอง โดยสำนักงานสาธารณสุขอำเภอพานทอง จังหวัดชลบุรี
                     - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๑ ได้แก่ ทีมใจเกินร้อย โดยสำนักงานสาธารณสุข
จังหวัดระยอง
                    - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๒2 ได้แก่ ทีมหมอยา ภูมิปัญญาไทย จังหวัดสระแก้ว โดยสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสระแก้ว
                 ๘) การประกวด เมนูน้ำพริกสมุนไพรลดพุง โดยมีผลการประกวด ดังนี้
                   - รางวัลชนะเลิศ ได้แก่ ทีมแซ่บซ่า โดย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี
                   - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๑ ได้แก่ ทีมน้ำพริกลงเรือ ไร้เทียมทานต้านพุง    โดยโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองยาง อำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี
                   - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๒ ได้แก่ ทีมแอนตี้แฟท (Anti Fat) โดยสำนักงานสาธารณสุขอำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี
                ๙) การประกวด ส้มตำสมุนไพรลีลา โดยมีผลการประกวด ดังนี้
                  - รางวัลชนะเลิศ ได้แก่ ทีมตำสมุนไพรไทยทั่วหล้า โดย โรงพยาบาลวัดญาณสังวราราม จังหวัดชลบุรี
                   - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๑ ได้แก่ ทีมส้มตำ HIT ติด CHART                 โดยโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองยาง อำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี
                   - รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ ๒ ได้แก่ ทีมปัญญาไทยใส่พลิ้ว โดยสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดจันทบุรี
                   ๒.๓ การจัดนิทรรศการจำหน่ายสินค้า (OTOP) มีเครือข่ายเข้าร่วมจัดแสดงและจำหน่ายสินค้า ผลิตภัณฑ์สุขภาพ เวชสำอาง และยาสมุนไพร
จำนวน ๘ บูธ ประกอบด้วย
                      ๑) ร้านองค์การเภสัชกรรม
                      ๒) ร้านเกษตร (น้ำพริกป้าแว่น)
                      ๓) ร้านน้ำมันกฤษณา, สวนต้มหอม
                      ๔) ร้านพัฒนาชุมชน (ปิยะมาศ)
                      ๕) ร้านอุตสาหกรรม (พฤกษาพรรณวดี)
                      ๖) ร้านพาณิชย์ (วรางค์พร)
                      ๗) คณะแพทย์แผนไทย มหาวิทยาลัยบูรพา และวิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดชลบุรี
                      ๘) คลินิกฟาร์มสบาย
โดยมีรายได้จากการซื้อขายรวมตลอดงาน ๓ วัน เฉลี่ยประมาณวันละ ๕,๕๐๐–๘,๐๐๐ บาท
                 ๒.๔ เครือข่ายเขต ๖ ได้ร่วมกันจัดคลินิกแพทย์แผนไทย ให้บริการตรวจวินิจฉัยให้คำปรึกษา และนวดเท้าเพื่อการรักษา โดยตลอดงาน ๓ วัน มีผู้เข้ารับบริการจำนวนไม่น้อยกว่าวันละ ๑๕๐ คน
                 ๒.๕ การคัดเลือกและเชิดชูเกียรติหมอพื้นบ้าน และผู้ทรงภูมิความรู้ด้านการแพทย์แผนไทย โดยทั้งสองกลุ่มเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนให้การแพทย์แผนไทยมีคุณภาพ มาตรฐาน ได้รับการยอมรับจากสังคม มีผลการคัดเลือกดังนี้
                           ๑) ผู้ได้รับการคัดเลือกเป็นหมอไทยดีเด่นระดับเขต ๖ เป็นตัวแทนจากจังหวัดฉะเชิงเทรา ได้แก่ นายบุญมี  เหนี่ยวแน่น และหมอไทยดีเด่น ระดับจังหวัด
                               (๑) จันทบุรี      คือ   นายเกียรติวัชร์  อนันตศรี
                               (๒) ชลบุรี        คือ   ส.อ.เพลิน  อุชุวัฒน์
                               (๓) ปราจีนบุรี    คือ  นายถวิล  อภัยนิคม
                               (๔) สระแก้ว      คือ  นายวินัย  สายเปลี่ยน
๒) หมอพื้นบ้านดีเด่นระดับจังหวัด ของเขต ๖ เป็นตัวแทนหมอพื้นบ้านของแต่ละจังหวัดผ่านการคัดเลือกจากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ได้แก่
                              (๑) จันทบุรี      คือ      นายธนู  พลูทวี
                              (๒) ฉะเชิงเทรา   คือ    นายองอาจ  สอนเย็น
                              (๓) ชลบุรี        คือ      นายเสียงทอง  สอนเย็น
                              (๔) ตราด         คือ     นายเคลิ้ม  ครุฑเสน
                              (๕) ปราจีนบุรี    คือ    นายแดง  สามารถ
                              (๖) ระยอง       คือ     พระบำเพ็ญ  ธรรมสนิท
                              (๗) สระแก้ว      คือ    นายเล็ก  เข็มวิลัย
๓) ผู้ได้รับการคัดเลือกเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานด้านการแพทย์แผนไทยดีเด่น ระดับเขต ๖ เป็นตัวแทนจากจังหวัดสระแก้ว ได้แก่ นางบุษบา  ยินดีสุข
และเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานด้านการแพทย์แผนไทยดีเด่นระดับจังหวัด ได้แก่
                            (๑) จันทบุรี       คือ      นางทับทิม  สุขศิลป์
                            (๒) ฉะเชิงเทรา  คือ      นางวิไล  ก้านแก้ว
                            (๓) ชลบุรี         คือ      นางจรินทร์  แพสุพัฒน์
                            (๔) ตราด          คือ      นายสมบัติ  อินทเกสร
                            (๕) ปราจีนบุรี    คือ      ปรางทิพย์  อุตสาห์
                            (๖) ระยอง        คือ      นางสาวจิรัชยา  ประมวล
                            (๗) สมุทรปราการ คือ     แรมนภา  เวฬุนาธร
๒.๖ ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะในการจัดงาน
            ๒.๖.๑ ปัญหา อุปสรรค
            ๑) ช่วงการจัดกิจกรรมการประกวดลงานวิชาการ ณ พื้นที่เวทีกลาง ซึ่งเป็นบริเวณที่มีคนสัญจรไปมาจำนวนมากทำให้มีเสียงรบกวน
            ๒) กสารจัดนิทรรศการของกรม ควรเพิ่มองค์ความรู้ด้านงานวิจัยหรือองค์ความรู้ที่ทำให้ประชาชนเกิดความเชื่อมั่นในการใช้บริการหรือ
ดูแลสุขภาพด้วยการแพทย์แผนไทย
          ๓) พื้นที่จัดแดงบูธนิทรรศการ บูธเอกชนหรือบูธสินค้า OTOP อยู่ห่างกันทำให้ไม่เกิดความต่อเนื่องในการเยี่ยมชมนิทรรศการหรือเลือกซื้อสินค้า
         ๔) สถานที่จัดงานค่อนข้างจำกัด ทำให้มีเก้าอี้ไม่เพียงพอต่อการรองรับผู้เข้าร่วมพิธีเปิดงาน และกิจกรรมการสาธิตต่าง ๆ และทำให้เครือข่ายร่วมจัดงานนิทรรศการแสดงผลงานสินค้าและ
บริการที่เกี่ยวข้องมีจำนวนน้อย
         ๕) กฎระเบียบการเข้าใช้พื้นที่ของห้างสรรพสินค้าเอกชนมีจำนวนมากและเคร่งครัดทำให
้องค์ความรู้มาจัดนิทรรศการมีไม่หลากหลาย
๒.๖.๒ ข้อเสนอแนะ
         ๑) ให้มีภาคีเครือข่ายภาครัฐ องค์กรในพื้นที่/เขตสุขภาพ/จังหวัด ซึ่งเป็นหน่วยงานภายนอกกระทรวงสาธารณสุขร่วมจัดงานนิทรรศการแสดงผลงานสินค้าและบริการ
ที่เกี่ยวข้องมากขึ้น
        ๒) เปิดโอกาสให้ภาคเอกชนหรือผู้ประกอบการร่วมออกบูธแสดงและจำหน่ายสินค้า บริการ ผลิตภัณฑ์สุขภาพสมุนไพร โดยให้เขตสุขภาพ/จังหวัดบริหารจัดการให้มีรายได้สนับสนุนการร่วมงาน
เพิ่มเติมมากขึ้น
       ๓) ควรกำหนดและวางแผนการดำเนินงานไว้หลายรูปแบบเพื่อปรับเปลี่ยนให้มีความสอดคล้อง
ตามสถานการณ์