งานมหกรรมการแพทย์แผนไทย ปี ๒๕๕๙ เขต ๗ ร้อยแก่นสารสินธุ์
ระหว่างวันที่ ๒๒ – ๒๕ ธันวาคม ๒๕๕๘
ณ บริเวณหน้าศาลากลางจังหวัดกาฬสินธุ์ อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์

-------------------------------------------

ความเป็นมา
          กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก มอบหมายภารกิจให้กองคุ้มครองภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและพื้นบ้านไทย ในฐานะผู้รับผิดชอบหลักในการประสาน และดำเนินการจัดงานมหกรรมการแพทย์แผนไทย ประจำปีงบประมาณ ๒๕๕๙ ซึ่งในปีนี้กำหนดจัดงานเป็นแต่ละเขตสุขภาพ โดยเขต ๗ ซึ่งประกอบด้วย จังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดขอนแก่น จังหวัดร้อยเอ็ด และจังหวัดมหาสารคาม ได้ร่วมกันดำเนินการจัดงาน ซึ่งมีจังหวัดกาฬสินธุ์เป็นเจ้าภาพ และดำเนินการเสร็จสิ้นเรียบร้อยแล้ว ระหว่างวันที่ ๒๒ – ๒๕ ธันวาคม ๒๕๕๘

ณ บริเวณหน้าศาลากลางจังหวัดกาฬสินธุ์ อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์ ภายใต้ชื่องาน “นวัตกรรม ภูมิปัญญาไทย ก้าวไกล มั่งคั่ง ยั่งยืน Thai traditional medicine stronger and together”  สรุปสาระสำคัญจากการจัดงานมหกรรมการแพทย์แผนไทย ปี ๒๕๕๙ เขตสุขภาพที่ ๗ พอสังเขป ดังนี้
๑. นายแพทย์สุริยะ  วงศ์คงคาเทพ อธิบดีกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทาเลือก เป็นประธานในพิธีเปิด โดยมีนายวินัย วิทยานุกูล ผู้ว่าราชการจังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นผู้กล่าวต้อนรับ และ นายแพทย์พีระ  อารีรัตน์นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นผู้กล่าวรายงานการจัดงาน รวมถึงผู้เข้าร่วมงานประกอบด้วยคณะผู้บริหารกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข ผู้ทรงคุณวุฒิ ภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐ และเอกชน บุคลากรสาธารณสุข สื่อมวลชน เครือข่ายบุคลากรด้านการแพทย์แผนไทย นักวิชาการ นักศึกษา พ่อค้า แม่ค้า ประชาชนผู้สนใจทั่วไป เข้าร่วมกิจกรรม จำนวนประมาณ ๒๗,๓๕๐ คน แสดงข้อบ่งชี้ถึงกระแสความสนใจ ในการดูแลรักษาสุขภาพ ด้านการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้าน การแพทย์ทางเลือก และสมุนไพรเป็นอย่างดีในระดับภาคประชาชน
๒. สาระสำคัญจากการจัดงาน ประกอบด้วยกิจกรรมการจัดนิทรรศการการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก จากเครือข่าย เขต ๗ ทั้ง ๔ จังหวัด ลานหมอพื้นบ้าน การให้บริการ นวด อบ ประคบ   และฝังเข็ม บริการตรวจรักษาโรคด้วยแพทย์แผนไทย การสาธิตการรักษาด้วยภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย การสาธิตแปรรูปผลิตภัณฑ์สมุนไพรอย่างง่าย การสัมมนาวิชาการ การคัดเลือกหมอไทยดีเด่น หมอพื้นบ้านดีเด่น การอบรมสมาธิบำบัด การแสดงศิลปวัฒนธรรม จาก ๔ จังหวัด การสาธิตการดูแลหญิงหลังคลอด      การประกวดอาหารพื้นบ้านและน้ำดื่มสมุนไพร รวมถึงการจำหน่ายสินค้า OTOP สินค้าเพื่อสุขภาพ และพืชสมุนไพร รวมทั้งสิ้น ๗๘ บูธ
๒.๑ จุดเด่นของการจัดงานมหกรรมการแพทย์แผนไทย เขต ๗ เป็นการบูรณาการกับงานสำคัญของจังหวัด ได้แก่ งานฉลองครบรอบ ๒๒๒ ปี ใต้ร่มพระบารมี โดยมีหน่วยงานภาคีเครือข่ายของจังหวัดร่วมจัดงานซึ่งมีความสอดคล้องตามนโยบายท่านอธิบดีกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
๒.๒ การจัดนิทรรศการ
เครือข่ายร่วมจัดนิทรรศการจำนวน ๔ จังหวัด ร่วมกันจัดบริการตรวจรักษาด้วยแพทย์แผนไทย นำเสนอสมุนไพรเด่น พื้นที่คุ้มครองสมุนไพร อาหารเป็นยา ตำรับยาแผนไทย ตำราการแพทย์ แผนไทย องค์ความรู้และภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้าน จำนวน ๙๓ เรื่อง จำแนกเป็น  ๕ ประเภท ได้แก่
๑) หมอพื้นบ้าน/ปราชญ์/ผู้รู้ จำนวน ๖ ราย โดยเป็นหมอยาสมุนไพร หมอนวดจับเส้น หมอธรรม (ไสยศาสตร์)
๒) ภูมิปัญญาฯ/องค์ความรู้ จำนวน ๑๖ เรื่อง เช่น น้ำมันว่าน ยาเบญจอำมฤตย์ ยาต้มกษัยเส้น ยาลดเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ยารักษาโรคสะเก็ดเงิน คัมภีร์ใบลาน ตำรายาแผนไทยโบราณ เป็นต้น
๓) ผักพื้นบ้าน/อาหารพื้นเมือง จำนวน ๑๑ รายการ เช่น ยำสมุนไพร ๙ อย่าง การทำเกลือหอมอโรม่า น้ำสมุนไพร เมี่ยงคำสมุนไพร สมุนไพรประจำธาตุ อาหารประจำธาตุ น้ำคลอโรฟิลล์ น้ำตรีผลา เป็นต้น
๔) นวัตกรรม จำนวน ๕ รายการ เช่น หมอนอยู่ไฟ สปามือ สปาเท้า การเผาสมุนไพรเป็นต้น
๕) สมุนไพรทั้งสดและแห้ง จำนวน ๕๕ ชนิด เช่น ขลู่ ว่านนางคำ ว่านชัคมดลูก สามสิบกลีบ ขมิ้นชัน ชะพลู หมาก เป็นต้น
๒.๒ เวทีสัมมนาวิชาการ/นำเสนอผลงานวิจัย/กิจกรรมอบรม, สาธิต
๑) การอบรมการสร้างเสริมสุขภาพด้วยสมาธิบำบัด แบบ SKT (เทคนิคลิขสิทธิ์) โดยรองศาสตราจารย์ ดร. สมพร  กันทรดุษฎี  เตรียมชัยศรี อาจารย์ประจำภาควิชาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
๒) การเสวนา การใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านอีสานในการดูแลสุขภาพ โดย ดร.อุษา กลิ่นหอม ประธานมูลนิธิรักษ์อีสาน และหมอไทยดีเด่น จาก ๔ จังหวัด
๓) การสาธิตการนวดรักษาผู้ป่วยอัมพฤกษ์ อัมพาต โดย นายบุญยงค์  บัวบุปผา หมอพื้นบ้าน จังหวัดกาฬสินธุ์
๔) การประกวดการประกอบอาหารสมุนไพรและน้ำสมุนไพร โดยมีผลการประกวดดังนี้
การประกอบอาหาร
(๑) โรงพยาบาลธวัชบุรี จังหวัดร้อยเอ็ด                ชนะเลิศ
(๒) รพ.สต.ในเมือง อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น    รองชนะเลิศอันดับ ๑
(๓) โรงพยาบาลเชียงยืน จังหวัดมหาสารคาม                    รองชนะเลิศอันดับ ๒
(๔) โรงพยาบาลเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์                ชมเชย
(๕) โรงพยาบาลสีชมพู จังหวัดขอนแก่น                ชมเชย
(๖) สำนักงานสาธารณสุขอำเภอธวัชบุรี                ชมเชย
การทำน้ำสมุนไพร
(๑) โรงพยาบาลสีชมพู จังหวัดขอนแก่น                ชนะเลิศ
(๒) บ้านคำไฮ อำเภอหนองกรุงศรี จังหวัดกาฬสินธุ์   รองชนะเลิศอันดับ ๑
(๓) สำนักงานสาธารณสุขอำเภอธวัชบุรี                รองชนะเลิศอันดับ ๒

 

๕) การประกวดการจัดบูธนิทรรศการ โดยมีผลการประกวดดังนี้
ระดับเขต
(๑) ดีเด่นด้านนวัตกรรม
          - โรงพยาบาลธวัชบุรี จังหวัดร้อยเอ็ด
(๒) ดีเด่นด้านวิชาการ
          - สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม
(๓) ดีเด่นด้านการนำภูมิปัญญาสู่การใช้ประโยช
          - คปสอ.หนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น
(๔) ดีเด่นด้านสร้างสรรค์ในการประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาแพทย์แผนไทย
          - คปสอ.ยางตลาด จังหวัดกาสินธุ์

ระดับจังหวัด
(๑) สุดยอดต้นแบบการนำภูมิปัญญาสู่การแพทย์แผนไทยในจังหวัดกาฬสินธุ์
          - คปสอ.คำม่วง-สามชัย
๒.๓ การจัดนิทรรศการจำหน่ายสินค้า (OTOP) มีเครือข่ายเข้าร่วมจัดแสดงและจำหน่ายสินค้า ผลิตภัณฑ์สุขภาพ เวชสำอาง และยาสมุนไพร จำนวน ๗๘ บูธ ประกอบด้วย
๑) บูธจำหน่ายอาหารเพื่อสุขภาพและผลไม้สด จำนวน ๖๖ บูธ เช่น
(๑) อาหารเพื่อสุขภาพ
(๒) ร้านข้าวยำสุขภาพ
(๓) ร้านปลาส้ม
๒) บูธจำหน่ายสมุนไพร/เครื่องสำอาง จำนวน ๑๒ บูธ เช่น
(๑) ยาสมุนไพรงูจงอาง
(๒) ผลิตภัณฑ์สมุนไพรตรีคฑา
โดยมีรายได้จากการซื้อขายรวมตลอดงาน ๓ วัน เฉลี่ยประมาณวันละ ๕,๕๐๐ บาท
๒.๔ เครือข่ายเขตสุขภาพที่ ๗ ได้ร่วมกันจัดคลินิกแพทย์แผนไทย ให้บริการตรวจวินิจฉัย      ให้คำปรึกษา และนวดเพื่อการรักษา โดยตลอดงาน ๓ วัน มีผู้เข้ารับบริการจำนวน ๑๐๐ คน
๒.๕ การคัดเลือกและเชิดชูเกียรติหมอพื้นบ้าน และผู้ทรงภูมิความรู้ด้านการแพทย์แผนไทย โดยทั้งสองกลุ่มเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนให้การแพทย์แผนไทยมีคุณภาพ มาตรฐาน ได้รับการยอมรับจากสังคม ซึ่งมีผลการคัดเลือกดังนี้
                             1)  ผู้ได้รับการคัดเลือกเป็นหมอไทยดีเด่นระดับเขต 7 และผ่านการสัมภาษณ์จากคณะกรรมการ เป็นตัวแทนจากจังหวัดร้อยเอ็ด ได้แก่ นายทองสา  เจริญตา มีความชำนาญในการรักษาอาการไข้ เลือดลม โลหิตสตรี ฯลฯ
และ หมอไทยดีเด่น ระดับจังหวัด
(1) ขอนแก่น     คือ      นายขาว  เฉียบแหลม
(๒) มหาสารคาม คือ      นายเคน  ปะหุประโพธิ์
(๓) กาฬสินธุ์     คือ      นายบุญเพ็ญ  ผ่านโพธิ์คำ

2)  หมอพื้นบ้านดีเด่นระดับจังหวัด ของเขต 7 เป็นตัวแทนหมอพื้นบ้านของแต่ละจังหวัด ผ่านการคัดเลือกจากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ได้แก่        
(๑) ร้อยเอ็ด      คือ      นายเพชร  อุลหัสสา
(๒) ขอนแก่น     คือ      นายเคนน้อย  มุลตรี
(๓) มหาสารคาม คือ      นายบู่  ปะติตัง
(๔) กาฬสินธุ์     คือ      นายมัจฉา เถาว์ชาลี      

3)  ผู้ได้รับการคัดเลือกเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานด้านแผนไทยดีเด่น          ระดับเขต 7 และผ่านการสัมภาษณ์จากคณะกรรมการ เป็นตัวแทนจากจังหวัดขอนแก่น ได้แก่ นายนิวัฒน์  คำมุงคุณ
และเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานด้านแผนไทยดีเด่นระดับจังหวัด ได้แก่
(๑) มหาสารคาม  คือ      นางสาวสุภาพร  ปัญญาวงษ์
(๒) กาฬสินธุ์      คือ      นายยินดี  วิชัยโย
(๓) ร้อยเอ็ด       คือ      นางบรรทอง  ไชยจันทร์
๒.๖ ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะในการจัดงาน
๒.๖.๑ ข้อเสนอแนะ
๑) การประชาสัมพันธ์ข้อมูลการจัดงานให้มีความครอบคลุมและชัดเจน เพื่อให้ประชาชนรับทราบ และสนใจเข้าร่วมงาน โดยเฉพาะสื่อที่ประชาชนเข้าถึงได้ง่าย
๒) ให้มีภาคีเครือข่ายภาครัฐ องค์กรในพื้นที่/เขตสุขภาพ/จังหวัด ซึ่งเป็นหน่วยงานภายนอกกระทรวงสาธารณสุขร่วมจัดงานนิทรรศการแสดงผลงานสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องมากขึ้น
๓) เปิดโอกาสให้ภาคเอกชนหรือผู้ประกอบการร่วมออกบูธแสดงและจำหน่ายสินค้า บริการ ผลิตภัณฑ์สุขภาพ สมุนไพร โดยให้เขตสุขภาพ/จังหวัดบริหารจัดการให้มีรายได้สนับสนุนในการจัดงานให้กว้างขวาง และหลากหลายมากขึ้น