จากการประชุมเชิงปฏิบัติการสำรวจ ศึกษาสมุนไพร ในพื้นที่ที่เป็นถิ่นกำเนิดของสมุนไพร ปี ๒๕๕๖

ระหว่างวันที่ ๑๐ - ๑๑ มีนาคม ๒๕๕๖

ณ โรงแรมทีเค พาเลช แจ้งวัฒนะ กรุงเทพมหานคร

โดยมี นายแพทย์ปภัสสร เจียมบุญศรี รองอธิบดีกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
       เป็นประธานเปิดการประชุมฯ

กลุ่มเป้าหมาย    ผู้แทนจากสำนักงานนายทะเบียนจังหวัด ๗ จังหวัด ได้แก่ จังหวัดกาฬสินธุ์, บุรีรัมย์, พะเยา, ศรีสะเกษ,
                     สิงห์บุรี, สุรินทร์, ลำพูน และผู้เกี่ยวข้อง

ที่ประชุมรับทราบ
1. มีการลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ ประกอบด้วย กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์, สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เมื่อวันจันทร์ที่ 11 มีนาคม 2556 ในการผลักดันยาสมุนไพรเข้าบัญชียาหลักแห่งชาติประมาณ 15% ในระยะเวลา 3 ปี โดยนายแพทย์ประดิษฐ สินธวณรงค์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธานในพิธีลงนาม
2.  พระราชบัญญัติวิชาชีพแพทย์แผนไทย พ.ศ. ๒๕๕๖ ได้ลงประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2556 โดยจะมีผลบังคับใช้ภายในระยะเวลา 180 วัน หลังประกาศ โดยจะทำให้เกิดสภาวิชาชีพแพทย์แผนไทยขึ้น
3. แนวทางการสำรวจ ศึกษาสมุนไพรและความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ที่เป็นถิ่นกำเนิดของสมุนไพรมีรายละเอียด โดย ดร.สุรงค์ เธียรหิรัญ จากกรมป่าไม้ มีรายละเอียดดังนี้
        3.1 ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยพ.ศ. 2542 ได้นิยามความหมายคำว่า “สมุนไพร” คือ พืช สัตว์ จุลชีพ ธาตุวัตถุ สารสกัดดั้งเดิม จากพืชหรือสัตว์ ที่ใช้หรือแปรรูปหรือแปรสภาพ หรือผสมหรือปรุง เป็นยาหรืออาหารเพื่อการตรวจวินิจฉัย บำบัดรักษา หรือป้องกันโรค หรือส่งเสริมสุขภาพร่างกายของมนุษย์หรือสัตว์ และให้หมายความรวมถึงถิ่นกำเนิดหรือถิ่นที่อยู่ของสิ่งดังกล่าวด้วย
        3.2 มีวัตถุประสงค์ ดังนี้
              3.2.1 พืชที่ใช้มาก/น้อย             3.2.2 ประเภทพืช        
              3.2.3 พืชที่หายาก/ปลูกไม่ได้
              3.2.4 ประเภทป่าไม้ เช่น ป่าเบญจพรรณ, ป่าเต็งรัง, ป่าดิบแล้ง ดิบชื้น
              3.2.5 ข้อมูลเบื้องต้นของพืชในพื้นที่สำรวจ
       3.3 วิธีการ
              3.3.1 สำรวจความหลากหลายของชนิดพันธุ์พืชป่า
              3.3.2 สำรวจสังคมพืช
      3.4 ทีมสำรวจ
             3.4.1 ชาวบ้าน/ผู้รู้สมุนไพร        3.4.2 นักพฤกษศาสตร์  
             3.4.3 เจ้าหน้าที่ป่าไม้
      3.5 กระบวนการสำรวจเก็บข้อมูล
             3.5.1 ทีมสำรวจ                     3.5.2 การวางแผนสำรวจ
             3.5.3 การวิเคราะห์ข้อมูล          3.5.4 อุปกรณ์            
             3.5.5 การตรวจสอบข้อมูล         3.5.6 บันทึกข้อมูล       
     3.6 อุปกรณ์
             3.6.1 กล้องถ่ายรูป                  3.6.2 GPS      
             3.6.3 กรรไกรตัดกิ่ง/มีด             3.6.4 ถุงพลาสติก/กระดาษ       
             3.6.5 เชือก                           3.6.6 แผงอัดพันธุ์ไม้
             3.6.7 ป้ายชื่อขนาดเล็ก             3.6.8 สมุดบันทึก/แบบฟอร์ม    
             3.6.9 ตลับเมตร/สายวัด
     3.7 การวางแผนสำรวจ
            3.7.1 แผนที่สากลและแผนที่ชาวบ้าน      3.7.2 กำหนดเส้นทางสำรวจ
           3.7.3 แบ่งทีมสำรวจ    
           3.7.4 กำหนดจำนวนวันในการในการเข้าสำรวจแต่ละครั้ง
           3.7.5 กำหนดช่วงเวลาและจำนวนแต่ละครั้ง
    3.8 วิเคราะห์ข้อมูล
           3.8.1 พืชที่ใช้ในชุมชน                 3.8.2 พืชที่ใช้ในเชิงพาณิชย์
           3.8.3 พืชหายาก/มีน้อย                3.8.4 พืชใกล้สูญพันธุ์
    3.9 สำรวจสังคมพืช
         การวางแปลงตัวอย่าง เพื่อวิเคราะห์หรือบรรยายสังคมพืชที่แสดงออกถึงแบบแผนการกระจายร่วมกันในด้าน ความหลากหลายในพื้นที่นั้นๆ
4. ความร่วมมือและกลไกการดำเนินงานสำรวจ ศึกษารูปแบบในพื้นที่เป้าหมายโดยมีวิทยากร จากผู้แทนนายทะเบียนจังหวัดลำปาง คือ นางวรรณา ดำเนินสวัสดิ์ และว่าที่ร้อยตรีอุดม สุวรรณพิมพ์ หัวหน้าส่วนสาธารณสุข องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ถอด อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง โดยมีรายละเอียด ดังนี้
    4.1 ต้องอาศัยความร่วมมือของคนในชุมชน และเจ้าหน้าที่ในพื้นที่มีหลักการเข้าไปสำรวจพื้นที่
    4.2 การมีใจรักของคนพื้นที่ ในการสำรวจและศึกษาพืชสมุนไพร
    4.3 ประสานหมอพื้นบ้านหรือผู้รู้ในพื้นที่, นักพฤกษศาสตร์, นักอนุกรมวิธานพืช จากหน่วยงานต่างๆ เช่น กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, กรมป่าไม้, อาจารย์จากมหาวิทยาลัยในพื้นที่ เพื่อเข้าทำการเก็บข้อมูลในพื้นที่
5. แนวทาง และเป้าหมายการดำเนินงาน โดย นายกฤตธัช โชติชนะเดชา กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก โดยมีรายละเอียด ดังนี้
    5.1 ขั้นตอนและแผนการดำเนินงาน
    5.2 การจัดทำรายงานผลการดำเนินงาน
    5.3 การจัดทำรายงานฉบับสมบูรณ์
    5.4 รายละเอียดข้อมูลสมุนไพรในแต่ละพื้นที่
    5.5 ติดตามและประเมินผลการดำเนินงาน